Îsmaîl Beşîkçî; di sala 1939 de li Îskilîpê hatîye dinyayê. Di sala 1962 de Fakulteya Zanyarîyên Sîyasî ya Unîversîteya Anqerê temam kirîye. Di dawîya sala 1964 de li bajarê Erziromê, li Fakulteya Fen-Edebîyatê ya Unîversîteya Atatirk wekî asîstanê sosyolojîyê dest bi kar kirîye lê roja 20 tîrmeh 1970 ji ber dersên ku li fakulteyê dane û ji ber nivîsarên ku di kovar û rojnameyan de dane weşandin, herwisa, ji ber naveroka kitêbên wî, ji kar hatîye dûrxistin.

Nika Wextê Huyayîşî yo, nameyê yew kitabî yo. No kitabê fiqrayan hetê Weşanxaneyê Vateyî ra emser hamnanî ginayo çape ro û 86 rîpelî yo.

Zarathustra News

Dîplomatê Swêdê li Stenbolê nivîskar Ingmar Karlsson bi pirtûka xwe ya nû gavek e bi wate dihavêje. Navê xebata Karlsson jî têra xwe bi wate ye. Navê wê, ”Kurdistan” e.

Gelek rojnameyên swêdî li ser berhema Karlsson dîtinên xwe anîne zimên. Bi tevayî bi erênî nêzî xebata wî bûn. Bi giştî dîtina wan dikare wisa bê formulekirin:

Pêşgotin

Xwendevanên hêja, di vê germa havîna Amedê de careke dî kovara BÎR bi naverokeke dewlemend û mijarên nûh digîje ber destê we. Projeya “Danasîna 100 Navdarên Kurd” bi derketina vê hejmarê, dibe hejmara sêyemîn a danasîna navdarên kurd. Dîroka neteweya kurd jî wek erd û axa wî berhemdar û dewlemend e. Ji ber vê, neteweya kurd jî xwedîyê gelek şexsiyetên navdar, hêja û dozkaran e.

Hûmara 31. yê kovara Vateyî vejîya. Reya verên a ke qapaxa vernî bi fotograf vejêna. Yew fotografê Sosyolog Îsmaîl Beşîkçî ameyo aliqnayîş.

Na hûmara Vateyî hetê qelîteyê muhtewa ra zaf pêt û dewlemend a. Hetê xebitnayîşê ziwanî ra, hetê averşîyayîş û modernîze bîyayîşê kirmanckî ra çimê merdimî kena pirr. Na hûmare reyde, wina aseno ke hetê ziwanxebitnayena ra êdî vernîya kirmanckî (kurdîya zazakî) weş abîya û êdî sey yew royê zelalî gelîyê xo de herikêna.        

Roşan Lezgîn   

Xafilbela nameyê kitabê hîkayeyan yê Murad Canşadî yo. Kitab hetê Weşanxaneyê Vateyî ra hezîrana 2008î de ginayo çape ro û 85 rîpelî yo. Kitab de 11 tene hîkayeyî ca gênê: “Ez Hol Zaneno”, “Vilaweke”, “Ahaa Biradero Xoşewîst!”, “Torn”, “Qewe”, “Kelmîzin”, “Keyeyê Roşna û Mîro Kose”, “Xafilbela”, “Bajarê Ma”, “Bostan” û “Heykel”.

Gabar Çiyan

Xwendina pirtûkan ji min re ne hobî ye. Nexweşî ye. Ez evîndarê xwendina pirtûkan, ew jî hevalên tenêbûnê û xezîneyên manewî ne. Hejmarek pirtûkên hilbijarte hene ku li ber destê min in. Ez hemalê wan, ew jî derdê min dikşînin. Ez dixwazim di vê rêzenivîsê de, li ser wan pirtûkan kûr bibim.

”Zingilên berê sibehê min ditirsînin. Kezeba min diqetînin.

Roja 9 ê îlona 1984 an bû. Zingila telefona malê çend caran lêxist. Ez veciniqîm. Şopa xewa giran cihê xwe dabû tirsê. Ez gêj dibûm. Min, bi vê tirsê destê xwe dirêjî telefonê kir. Xebera reş ji têla telefonê belav dibû:

Dilopê Zerrî, nameyê kitabê şîîran yê J. Îhsan Esparî yo. Kitab hetê Weşanxaneyê Vateyî ra hezîrana 2008î de ginayo çape ro û 55 rîpelî yo.

Kitab de 17 tene şîîrî ca gênê. Şîîrî goreyê nuştişê wextî ra amey rêzkerdiş. Mavajî, şîîra tewr verêne “Wesar” nîsane 1991 de nûsîyaya.

Resmê qapaxê kitabî yew tabloyê hunermendê namdarî yê resman Mehmûd Celayîrî ra yo. Panc tene resmê rindekî ke tabloyanê Mehmûd Celayîrî ra se detay amey weçînitiş zî mîyanê kitabî de cadîyayê. Tabloyî bi xo zî manenê şîîre.

Kitêba Necmedîn Buyukkaya a bi navê Kalemimden Sayfalar ku cara pêşî li Stockholmê di sala 1992 de ji layê Weşanxaneya Apecê hatibû çapkirin, niha çapa duyem a berfireh ji layê Weşanxaneya Vateyî li Îstabulê hatiye çapkirin.

    Kitêba lêkolîner û zimanzanê kurd Malmîsanij a bi navê Cemîlpaşazadeyên Diyarbekirî Û Neteweperwerîya Kurdî ku pêşî bi navê Dirabakırlı Cemilpaşazadeler Ve Kürt Milliyetçiliği ji alîyê Weşanxaneya Avesta çap bibû, niha kurmancîya wê ji alîyê Weşnaxaneya Vateyî çap bûye. Kitêb 488 rûpel e û ji alîyê Roşan Lezgîn bi kurmancîyeka sade û standard hatiye wergerandin.

    Di tarîxa her civat û neteweyî de şexsiyetên ku şopa xwe hiştine û rê nîşan dêr hene. Şêxsiyetên bi vî awayî di hafizayên civatên pêşketî de, bi awayê ku tu caran neyên jibîrkirin cih ji xwe re peyda kirine, derketine asta nemiriyê an jî têne ebedîkirin. Neteweyên pêşketî; şair û nivîskarên ku hewl dane zimanên wan bipêş bikeve, lehengên rûpelên girîng ên tarîxa xwe, hunermend û rewşenbîrên ku edebiyat û hunera wan dewlemend kirine ji bo ku ji nifşên bê re bidin nasandin, kitêbên bi çendin cildan, romanan û ansiklopediyan nivîsandine, peykeran, fîlman, tabloyan û şanoyan çêkirine. Di van waran de xwediyê saziyên xurt in.

Jimara 104ê ya Kovara Nûbiharê weşîya. Nûbihar, weke kovara çandî hunerî edebî ji sê mehan carekê diweşe. Panzdeh sal in, derbarê çand huner û edebîyatê de lêkolîn û nivîsaran diweşîne. Di vê jimara xwe ya Biharê de  dîsa bi naverokeke dewlemend û bi nivîsarên têkildarê rojevê, bi şi’r, hikaye, çîrok, lêkolîn, venêrîn û bi berhemen rexne ve gihaşt ber destê xwendevanên xwe. Berhemên ku di vê jimarê de cih girtine ev in:

Zarathustra News Service    

Pirtûk li Europa bi tevayî, û li Almaniya bi taybet, gelek giran û bihane. Bazara pirtûkê ‚niviştê‘ mezin û fireh e, û pêşanga hersal, ku li bajêrê frankfurtê li Almaniya çêdibe, xudan taybetî û nirxek berçavkirî ye, hem li ba civata xwende û hem jî li ber mediya.

Min ji tebaxa sala 2005an û vir de bi awayekî rêkûpêk bona kovara Esmerê gotar nivîsîn. Esmer, kovareka mehane bû. Li wan salan Ferzende Kaya û hevalên xwe kovara Esmerê bi rê ve dibir. Gotarên ku min dişandin bi awayekî normal dihatin weşandin.

Li nîsana 2007an Letîf Epözdemirî kirin rêvebirê kovarê. Letîf Epözdemir ji layê Ferzende Kaya û hevalên wî ve nehate pejirandin. Demek paşê Ferzende Kaya û hevalên xwe ji kovarê veqetîyan û dest bi weşandina kovareka bi navê Multi-Kulti kirin. Li Esmera ku di bin rêvebirîya Letîf Epözdemirî de diweşîya jî min nivîsandina gotaran berdewam kir. Di vê demê de Esmerê likumî. Wekî mînak, hejmara sermaweza 2007an derneket. Sermawez-berfanbar, wekî hejmarekê derket (Hejmar 35).

Festival ku di navbera 7 ta 13 meha Nîsanê 2008 li bajarê Geneve li dar dikeve du filmên Kurdi helbijartin. Ev her du film ji produksîona Mano Khalil û co-produksîona wezareta Rewşenbîrî û televîzîona Swîsrî ne.

Beşîr Sebrî Botanî     

Aram Dîgran xwedan dengek rast, hestek û derbirrînek nazik e. Eger dengê wî bi zanistî bihêt şîkirin û şirovekirin, ji me re diyar dibe ku ew tenê li ser oktavekê (8 deng) distire û jê dernakeve. Aram baş dengê xwe nas dike, ji lew re li pey karîna dengê xwe awazên folklorî û millî hildibjêre û hem jî diafrîne. Eger em behsa stiranên kurdî yên folklorî û millî bikin wek hewa (miqam) û pesteyan, dibînin ku Aramî çi xwendine, yan ew çi dikare bixwîne:

Zarathustra News    

Rojnameya Agirî ji 15 rojan carekê li Kurdistanê çap û belav dibe û yekemîn weşana bi zaravayê kurmancî li rojhilata Kurdistanê ye. Giraniya nevaroka xwe, polîtîk û çandî ye. Hejmara nû a 84 an î, di 31 ê Newrozê de ji çapê derket û belav bû. http://kurdistanmedia.com/kurmanci/ navnîşna elektronîkî ye bo têkiliyan. Naveroka hejmara 84 an ya Agirî ev e:

Gabar Çiyan    

Nivîskarê hêja Amed Tigrîs ronakbîrek pir rengîn e. Bi programên xwe yên tv yî mîna "Rojbaş Mamoste" û "Dibistana Kurdî" cihê xwe di dilên malbat û zarokên kurda de çêkir.

Weke mamosteyê kurdî û ronakbîrekî kurd di dezgehên kurdî de xebatên hêja û bêwestan kir.

Wî, pirtûkxaneya kurdî ji gelek awiran ve dewlemend kir. Carna bi tenê, carna jî bi nivîskarên din re berhemên hêja pêk anîn. Ken û Girîn, Kurterastî, Nîşan û Dawet û Cografya Kurdistanê beşek ji wan in.

Zarathustra News    

Di adara 1992 an de hejmara xwe ya yekê derxistibû. Ew ne tenê kovarek bû. Bêhtir, ji kesên zimanhez, edebnas, hunermend, helbestvan û nivîskaran re bûbû mal. Kesên ku bi nivîs anjî ceribandinê destpêkê di Nûdemê de cî girtibûn ne hindik bûn. Ji awira wergerê ve jî xebatên hêja hatibû kirin...

Roşan Lezgîn    

Deniz Gündüz, romannuştoxo verên yê kirmanckî yo. Çeleyê 1976î de dewa Gimgimî Canesera de ameyo dinya. Hema ke hîrêserre bîyo keyeyê înan bar kerdo, şîyê Uskira. Mektebo verên Uskira de wend. Mîyanên zî na dewe de dest pêkerd la Tetwan de temam kerd. Wendişê lîse zî, Bidlîs de dest pêkerd, Îzmîr de temam kerd. 1994 de Anadolu Üniversitesi ya Eskişehirî de qismê Tarîxê Hunerî (Sanat Tarihi) de qeyda xo viraşte labelê wendişê xo temam nêkerd. 1996 de Îzmîr de temsîlkarîya Weşanxaneya Komalî kerde. Wexto ke no gure kerdêne, xo da xebata ziwanê kurdkî ser û dest pêkerd bi kirmanckî nuşt.